Zamek w Bezławkach

• dodaj komentarz +
• pokaż na mapie
• dodaj rozwinięcie +
• dodaj zdjęcie +
• ciekawostki Bezwławki
• noclegi Bezwławki
• imprezy Bezwławki
• gdzie zjeść w okolicy

Młyn wodny w Bezławkach funkcjonował do 1947 r. Obecnie na miejscu młyna jest elektrownia wodna.
Wieś lokowana była w 1371 r. jako Bauselawke (z jęz. pruskiego "pole Bausego"). W Bezławkach powstała strażnica krzyżacka, podległa prokuratorom kętrzyńskim. Murowany jednoskrzydłowy zamek otoczony był kamiennym murem z czterema basztami otwartymi do dziedzińca oraz wieżą bramną wybudowano pod koniec XIV wieku. W latach 1402-1408 zamek ten Krzyżacy przeznaczyli na rezydencję dla księcia Bolesława Świdrygiełły (najmłodszego brata króla Władysława Jagiełły), który miał być koronowany na króla Litwy. Między Bezławkami a Litwą krążyli wysłannicy Świdrygiełły. Do Bezławek dotarł także goniec z Płocka z korespondencją od księcia Siemowita IV i jego żony księżnej Aleksandry Olgierdównej. W zamku była kaplica, którą obsługiwał wyznaczony dla Świdrygiełły kapelan krzyżacki.
Bezławki w XVI i XVII w. należały do rodu von der Groeben. Właściciel Bezławek Otto von der Groeben odsprzedał część bezławieckich dóbr Stefanowi Sadorskiemu. Na terenie tym odbudowana została kaplica w Świętej Lipce.


Powstanie tutaj krzyżackiej strażnicy wiąże się z koniecznością obrony wschodnich granic państwa zakonnego, zwłaszcza podczas sporej kolonizacji tych ziem i powstawaniu dużej ilości wsi w XIV wieku. Niemały wpływ miały także pogarszające się stosunki z Litwą i konieczność posiadania baz wypadowych. W 1371 roku komtur Bałgi nadał przywilej lokacyjny wsi Bauselawke i przypuszczalnie w tym samym roku wzniesiono drewnianą fortyfikację. Strażnica podlegała administracyjnie komturowi kętrzyńskiemu, a zarządzał nią komornik zakonny. Gdzieś na przełomie XIV i XV wieku zaczęto wznosić murowany dom zakonny na rzucie prostokąta, przypuszczalnie dwukondygnacyjny. Daty budowy są szacunkowe i wynikają z tego, iż w 1402 roku na zamku przeprowadzono prace adaptacyjne w celu przebudowania go na rezydencję księcia Świdrygiełły (najmłodszego brata króla Władysława Jagiełły) - czyli budowa zamku musiała zakończyć się przed tą datą. Także latem 1402 roku na zamku zatrzymał się wracający z nieudanej wyprawy na Wilno wielki komtur Wilhelm von Hilfenstein wraz ze swoją armią.

W latach 1402-1408 roku zamek był rezydencją księcia Świdrygiełły, który stąd planował przejęcie tronu na Litwie. Po wielkiej wojnie polsko-krzyżackiej (1409-1411) zamek stracił na swoim znaczeniu. W kolejnych wojnach nie odegrał żadnej, poważnej roli, a z biegiem czasu uznano, że zamek na tym terenie w ogóle nie jest potrzebny, a za to przydałby się kościół. W 1513 roku warownie zamieniono na świątynie katolicką. Kolejne adaptacje coraz bardziej zmieniały pierwotne założenia obronne. W latach 1726-1730 do zachodniej ściany szczytowej dostawiono czterokondygnacyjną wieże dzwonną, a później przy południowej elewacji - kruchtę, od wchodu zakrystię. Dziedziniec zamieniono na cmentarz, obniżono mury i wybito w nich otwory jako wejścia. Obecnie budowla spełnia funkcje kościoła filialnego parafii katolickiej w Wilkowie.

Warownie posadzono na naturalnym wzgórzu będącym doskonałym punktem widokowym na najbliższą okolicę. Zamek został założony w systemie basztowym, na planie czworoboku o wymiarach 39 x 53m. W północnej części znajdował się dom zakonny, w południowej dwie prostokątne baszty, a pomiędzy nimi brama wjazdowa w formie półbaszty. Całość została połączona murem. Od południa przylegał do murów obszerny dziedziniec zabudowany przypuszczalnie drewnianymi budynkami gospodarczymi.